Sut i Gyflwyno Cystadleuaeth Sgiliau Twristiaeth i Fyfyrwyr: Gwersi o Gymru

**Read in English**

Daeth Cymdeithas Twristiaeth Cymru, mewn partneriaeth â’r partner Prosiect Cynhyrchu Twristiaeth Nesaf (NTG), a Met Caerdydd, at ei gilydd i gynllunio a chreu cystadleuaeth i fyfyrwyr. Aeth galwadau allan gan wahodd myfyrwyr o golegau a phrifysgolion ledled Cymru i gyflwyno eu profiadau gorau o ymgysylltu â diwydiant, arloesi digidol a thwristiaeth gynaliadwy. Nod y gystadleuaeth oedd helpu i gyflawni nodau Cynhyrchu Twrstiaeth Nesaf, sef gwella:

Cydweithio rhwng diwydiant ac addysg

Integreiddio sgiliau digidol a chynaladwyedd mewn addysg

Hyrwyddo gyrfaoedd ym maes twristiaeth a lletygarwch

Gofynnwyd i feirniaid cystadleuaeth yn ogystal ag addysg uwch (AU) ac addysg bellach (AB) am eu hadborth ar ôl i’r gystadleuaeth ddod i ben. Daeth tîm Cynhyrchu Twrstiaeth Nesaf Cymru at ei gilydd hefyd i fyfyrio ar y broses. Mae’r blog hwn yn cyflwyno gwersi byr a ddysgwyd ac arferion gorau’r daith.

Paratoi Canllawiau Cystadlu, Cynllun Marcio a Meini Prawf Mynediad

Unwaith i’r gystadleuaeth gael ei chytuno gyda Chymdeithas Twristiaeth Cymru yn unol ag amcanion cydfuddiannol, y pwynt galw nesaf oedd datblygu categorïau’r gwobrau, canllawiau mynediad, meini prawf marcio a ffurflenni cais. Gan fod hwn yn ddigwyddiad cychwynnol, roedd y tasgau hyn yn ddwys o ran amser. Tynnwyd ysbrydoliaeth ar gyfer adeiladu’r sylfeini cystadlu hyn o gystadlaethau’r DU (ABTA a’r Sefydliad Lletygarwch) a modiwl fideo “CV byw” Met Caerdydd. Darparwyd yr holl ddogfennau ar-lein i fyfyrwyr ymgeisio.

Roedd y gystadleuaeth yn annog myfyrwyr gymryd rhan drwy gyfrwng y Gymraeg neu’r Saesneg. Hon oedd y gystadleuaeth gyntaf erioed i fyfyrwyr twristiaeth yn y DU a oedd yn galluogi cyfranogwyr i ddod i mewn i’r Gymraeg. Mae’r hyrwyddo’r Gymraeg yn hanfodol yn ddiwylliannol ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol yng Nghymru.

Roedd yn rhaid i’r myfyrwyr a fu’n cymryd rhan yn y gystadleuaeth greu fideo byr (dim mwy na 3 munud) a chyflwyniad ysgrifenedig (uchafswm o 500 o eiriau) am eu sgiliau, eu gwybodaeth a’u dyfeisgarwch yn y categori a ddewiswyd. Yn ddiddorol, roedd y beirniaid wedi mwynhau asesu’r fideos, tra nad oedd AU ac AB mor frwdfrydig.

“Roedd y profiad yn rhoi boddhad mawr i mi weld pobl ifanc yn dangos y fath eglurder yn yr hyn maen nhw’n gobeithio ei gyflawni.” – Jonathan Jones, Cymdeithas Twristiaeth Cymru

“Mae’n debyg bod angen i’r fideo fod yn fwy am gefnogi’r cais – Fideo yw’r hyn sy’n troi myfyrwyr i ffwrdd!” – Darlithydd Brifysgol

Llinell Amser y Gystadleuaeth

Pennwyd yr holl ddyddiadau a therfynau amser pwysig cyn lansio’r gystadleuaeth. Agorodd y gystadleuaeth ym mis Ionawr ac roedd i fod i gau ym mis Mawrth 2020. Cafodd y dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau ei ymestyn am bythefnos i fanteisio i’r eithaf ar geisiadau arloesi digidol, er na chafwyd unrhyw rai.

Ar ôl ystyried, mae’n hollbwysig ymgynghori â llawer o ddarparwyr addysg ynghylch pryd yw’r adeg fwyaf delfrydol i gynnal y gystadleuaeth. Mae’n bwysig nodi y gall y ffenestr amser orau amrywio rhwng darparwyr gwahanol. Gwers a ddysgwyd yng Nghymru yw y byddai cyfnod hirach a cynharach o gystadlu (rhwng canol mis Medi a chanol mis Ionawr) yn gweddu i addysg uwch ac addysg bellach a ddarlunnir yn y dyfyniadau isod.

“Dechrau’r flwyddyn academaidd hyd at ganol mis Tachwedd pan fydd gan fyfyrwyr fwy o amser.” – Darlithydd Brifysgol

“Ychydig ar ôl hanner tymor mis Hydref … Roedd amseriad y broses ymgeisio yn ddelfrydol. ” Sharon Jones, Arweinydd Rhaglen Teithio a Thwristiaeth yng Ngholeg Menai

Gwneud y Mwyaf o Ymgysylltu â Rhanddeiliaid

Er mwyn rhoi hwb i ymgysylltu â rhanddeiliaid yn y gystadleuaeth, gwahoddwyd gweithwyr proffesiynol o’r diwydiant i wirfoddoli eu hamser i farnu’r gystadleuaeth. Roedd yn anodd gwybod faint o feirniaid oedd i’w penodi ym mhob categori o wobrau gan nad oedd modd amcangyfrif nifer y ceisiadau!

Penodwyd tri ar hugain o feirniaid gan gynnwys arbenigwyr o farchnata digidol, twristiaeth gynaliadwy a sectorau diwydiant eraill – roedd sawl yn siaradwyr Cymraeg brodorol. Cafwyd adborth cadarnhaol gan y beirniaid ar ôl y cystadlu. Er enghraifft, roedd y beirniaid yn falch o gael eu holi ac ystyriwyd bod y meini prawf beirniadu yn hawdd i’w dehongli. Marciodd y rhan fwyaf o’r beirniaid 3 cais ond cytunasant y byddai 5-10 o geisiadau yn rhesymol i’w marcio mewn wythnos.

Er mwyn gwella’r ymgysylltu â rhanddeiliaid ymhellach, ceisiodd y Gystadleuaeth Myfyrwyr #NTG2020 am nawdd gan gwmnïau twristiaeth a lletygarwch. Bu’r Bluestone Resort yn Sir Benfro, sy’n adnabyddus am ei rhaglen cynaliadwyedd, yn noddi’r gwobrau. Rhoddodd Bluestone daleb Amazon £100 i bob enillydd. Roedd y nawdd hwn yn dwysáu proffil y gystadleuaeth ar gyfryngau cymdeithasol ac roedd y gwobrau yn gwneud y gystadleuaeth yn fwy deniadol i gystadlu.

Cynlluniwyd seremoni wobrwyo proffil uchel i fyfyrwyr a rhanddeiliaid i wobrwyo pawb a chynyddu rhwydweithio rhwng diwydiant ac addysg. Oherwydd COVID-19, yn anffodus mae’r dathliad wedi ei ohirio. Roedd y seremoni hefyd yn mynd i godi arian ar gyfer y Gymdeithas Gwyliau Teuluol. Rhoddodd noddwyr y diwydiant wobrau raffl i helpu gyda’u gwaith yma yng Nghymru – oherwydd bod ychydig o heulwen yn mynd ymhell i deulu sy’n cael trafferth.

Hyrwyddo’r Gystadleuaeth ar y Cyfryngau Cymdeithasol

Roedd yr ymgyrch Twitter yn hyrwyddo’r gystadleuaeth drwy gydol y broses ymgeisio, yn cyflwyno’r beirniaid ac yn cyhoeddi enillwyr. Roedd gan yr ymgyrch dros 700 aildrydar/ hoffi ar Twitter a chafodd ei hyrwyddo ar LinkedIn hefyd.

Cafodd datganiadau i’r wasg cyn ac ar ôl y gystadleuaeth eu creu, eu cyfieithu i’r Gymraeg a’u lledaenu drwy’r cyfryngau. Roedd enillwyr y gystadleuaeth yn ymddangos mewn papur newydd ar-lein yng Cymru a’r DU. Fodd bynnag, argymhellodd adborth ar ôl y gystadleuaeth y gellid gwneud mwy i ymgysylltu a hyrwyddo cymaint â phosibl ar-lein.

Hyrwyddo Cyfranogiad y Myfyrwyr

Gwnaed pob ymdrech i gysylltu â phrifysgolion a cholegau sy’n cyflwyno cyrsiau sy’n gysylltiedig â thwristiaeth a lletygarwch i hyrwyddo’r gystadleuaeth. Roedd y broses hon drwy e-bost; yna dros y ffôn, postio posteri dwyieithog lliwgar i gynrychiolwyr y cwrs a chyflwynaid PwerPwynt ar gyfer y myfyrwyr. Fel cystadleuaeth agoriadol, roedd hon yn broses a oedd yn cymryd llawer o amser i enwi darparwyr addysgol perthnasol a chysylltiadau allweddol.

Anfonwyd adborth gan y beirniaid at bob myfyriwr a gymerodd rhan yn y gystadleuaeth. Cafwyd sylwadau manwl ac anogol, a’u nod oedd ennyn brwdfrydedd parhaus am eu gyrfaoedd ym maes twristiaeth. Cafodd y canllaw arbenigol hwn dderbyniad da gan addysgwyr:

“Adborth defnyddiol iawn, cadarnhaol ac adeiladol.” – Sharon Jones, Arweinydd Rhaglen Teithio a Thwristiaeth yng Ngholeg Menai

Dyfarnwyd tystysgrifau i bedwar o fyfyrwyr. Enillodd y cogydd, Evan Davies, wobr Ymgysylltu â’r Diwydiant a enillodd Jenna o’brien y wobr Twristiaeth Gynaliadwy am ei brwdfrydedd ysbrydoledig. Derbyniodd Lauren Boyce o Brifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant ac Amy May Evans o Goleg Gŵyr Ganmoliaeth Uchwl am eu ceisiadau rhagorol.

Argymhellion ar gyfer Cystadlaethau yn y Dyfodol

Mae cystadleuaeth i fyfyrwyr twristiaeth yn ffordd wych o annog cydweithio rhwng diwydiant ac addysg, er mwyn tynnu sylw at arferion gorau wrth gyflwyno sgiliau digidol a chynaladwyedd a hyrwyddo gyrfaoedd ym maes twristiaeth a lletygarwch.

Mae ymgynghori â darparwyr addysg wrth gynllunio’r gystadleuaeth yn bwysig.

Cyflawni partneriaethau a/neu noddwyr a phenodi berniaid o’r diwydiant i hyrwyddo ymgysylltu â rhanddeiliaid.

Gellir cyflwyno cystadlaethau gyda chyllideb fach iawn ond mae’n bwysig ystyried gofynion gweinyddol.

Ystyried cyfnod hirach o gystadleuaeth a mwy o hyrwyddo ar gyfryngau cymdeithasol er mwyn manteisio i’r eithaf ar gyfranogiad myfyrwyr.

Mae seremonïau gwobrwyo yn boblogaidd a gellid eu cyfuno â digwyddiad twristiaeth cenedlaethol a/neu ryngwladol e.e. Wythnos Twristiaeth Cymru neu ddiwrnod twristiaeth y byd UNWTO.

Cynllunio i gynnal y gystadleuaeth yn yr amser ôl-prosiect hirdymor os yn berthnasol.

Peidiwch â cheisio ail-ddyfeisio’r olwyn, tynnwch ar gystadlaethau ac adnoddau addysgol presennol!

Mae Cymru’n gobeithio cynnal NTG 2021 ond caiff hyn ei herio gan yr argyfwng presennol. Croesawyd #NTG2020 a byddai cystadlaethau’r dyfodol yn parhau i ddarparu llwyfan i arddangos arferion gorau a chenhedlaeth y diwydiant twristiaeth yng Nghymru yn y dyfodol.